آخرین مطالب

گفت‌وگو با امیرمسعود انوشفر - معمار

از آرام‌سازی خیابان انقلاب تا معماری ایرانی برج آزادی هویت معماری - هویت شهری

از آرام‌سازی خیابان انقلاب تا معماری ایرانی برج آزادی

  بزرگنمایی:

معمار شهر - بخشی از سخنان یک معمار درباره معماری بی‌هویت حال حاضر در ایران.

در ماه‌های گذشته بخش تجسمی ایسنا سلسله گفت‌وگوهایی را درباره زیباسازی بصری شهری با مجسمه‌سازان مختلف انجام داد و در این مصاحبه‌ها راهکارهایی برای از بین رفتن آلودگی بصری شهری ارائه شد؛ چراکه بخشی از آرام‌سازی بصری شهر به قرار دادن آثار هنری متناسب در جای مناسب خود بستگی دارد.

با این حال برخی از هنرمندان معتقدند که تهران یا دیگر کلانشهرهای ایران فضای کافی برای نصب مجسمه و دیگر المان‌های شهری را ندارند و در صورت تحقق این امر، امکان دیده شدن آن‌ها پایین است. 

در کنار مجسمه‌هایی که در کوچه‌ها، میادین و خیابان‌ها نصب می‌شوند، بخش زیادی از آلودگی فضایی شهری به نوع معماری ساختمان‌ها برمی‌گردد. معماری حال حاضر ایران دارای هویتی بی‌نظم است. در گذشته هر شهری در هر دوره‌ای متناسب با شرایط اقلیمی، معماری خاص خود را دارا بوده است ولی با گذشت زمان معماری ایرانی از دست رفته و در حقیقت هر کس در سطح شهر هر چه را که بخواهد می‌سازد.

در همین راستا این بار تصمیم گرفتیم سوژه را با معماران مختلف در میان بگذاریم. در ادامه متن یکی از این گفت‌وگوها را می‌خوانید.

امیرمسعود انوشفر معمار در سال 93 مراحل مطالعاتی پروژه‌ای را برای آرام‌سازی خیابان انقلاب به انجام رساند و توانست در اواخر سال 95 با همکاری مشترک میان یک شرکت معماری و سازمان زیباسازی آن را آغاز کند و تا حدودی نمای بصری خیابان انقلاب را تغییر دهد.  همچنین این پروژه امسال توانست نامزد دریافت جایزه معماری بنیاد آقاخان شود.

در همین راستا در ابتدای گفت‌وگوی خود با این معمار درباره سرنوشت پروژه احیای خیابان انقلاب سوال می‌کنیم. به ایسنا پاسخ می‌دهد: این پروژه فلسفه‌ای داشت؛ فلسفه آن این بود که سازمان زیباسازی شهر تهران بودجه‌ای را برای جداره‌ها و نماهای شهری در نظر گرفته بود؛ برای مثال بودجه‌ای برای حذف زواید در ابعاد 60 سانتی‌متر در نظر گرفته شد. در این پروژه تنها موردی را که توانستیم به سرانجام برسانیم بحث مشارکت و همکاری با خود مردم بود تا بتوانیم آنها را قانع کنیم که مثلاً ساختمانی که در آن هستند فلان ارزش را دارد و می‌تواند به جاهای خوبی برسد.

او ادامه می‌دهد: در نتیجه کم‌کم با همکاری مردم از بحث 60 سانتی‌متر جداره به خود ساختمان رسیدیم. ادامه این کار باعث شد که در محله تأثیرگذار باشد و مدیریت شهری در کار شرکت کند. بعد از آن وارد بُعد 600 متری کار شدیم و به خیابان نوفل لوشاتو رسیدیم. یعنی این پروژه یک تئوری دومینو بود که از یک کار کوچک حرکت کنیم و به احیای یک محله برسیم در عین حال که بودجه خودمان محدود بود.

این معمار با تأکید بر اینکه مشارکت مردم در این پروژه و تحلیل‌گری که خود کارشناسان در آن پیش بردند از نقش مهمی برخوردار بود بیان می‌کند که در نهایت دفتری در خیابان انقلاب برای انجام این پروژه دایر شد تا حضور آن بتواند باعث پیشبرد کار شود.

از او سوال می‌کنیم که این کار در چه بازه زمانی به نتیجه خواهد رسید، می‌گوید: در حال حاضر خیلی از محورهای اصلی شهر تهران مانند خیابان حافظ، لاله زار، جمهوری و… به آرام سازی نیازمند هستند. به همین دلیل این پروژه، کاری درازمدت است. از طرفی یکی دیگر از دغدغه‌های ما این است که پس از اتمام این عملیات چه ضمانتی برای حفظ و نگهداری آن وجود دارد؟ به همین دلیل این کار به یک مکانیزم اداری و مدیریت خوب نیز نیازمند است.

در بخش دیگر این مصاحبه، درباره آلودگی بصری شهری مرتبط با بناهای معماری از او سوال می‌کنیم. او درباره دلیل بی‌هویت بودن معماری حال حاضر کشور و ایجاد آلودگی شهری به واسطه معماری اظهار می‌کند: این بحث موضوعی عمیق درباره وضعیت معماری معاصر ایران است که در حال حاضر دغدغه آن خیلی زیاد است؛ مثلاً در شمال شهر بحث ساخت ساختمان خودش یک معضل است که اکنون به محله‌های دیگر تهران نیز رسیده است. از طرفی نگهداری و حفظ بناهای قدیمی در راستای آرام‌سازی فضای بصری تهران نیز خودش یک بحث جدی است.

انوشفر ادامه می‌دهد: یکی از کارهایی که ما در آرام‌سازی خیابان انقلاب انجام دادیم، این بود که خیلی از صاحبان بناها مایل بودند که جواز بگیرند و ساختمان قدیمی خود را از نو بسازند و ساختمانی مطابق با معماری بی‌هویت حال حاضر ایران بسازند. اصولاً من در چنین پروژه‌هایی دو بار متأسف می‌شوم. اول برای از دست دادن آن بنای تاریخی و بعد برای آن چیزی که جایگزینش می‌شود که خودش یک فاجعه معماری است.

او با بیان اینکه معضل سلیقه در معماری و دلیل از بین رفتن معماری ایرانی در سال‌های اخیر بحث گسترده‌ای است، توضیح می‌دهد: هویتی که معماری ایران در حال حاضر به خود گرفته، هویتی غریبه است. مانند تمام بناهای سنگی رومنی که در شمال شهر دیده می‌شود و در حال حاضر در بناهای جنوب تهران نیز تأثیرگذار بوده است. البته این معضل تنها مختص به تهران نیست و شهرستان‌ها هم دیده می‌شود به گونه‌های که در کاشان وقتی به سمت باغ فین می‌روید تأثیر مخرب این سبک معماری را می‌بینید. حال تمام کار ما برای حل این معضل، حفظ ارزش‌های تاریخی مرکز شهر تهران بود که عمدتاً نیز 80 درصد ساختمان‌ها سابقه بالای 60 سال داشتند و ما ترسمان این بود که اگر به این ساختمان‌ها توجه نکنیم موجب تخریب آن‌ها خواهد شد و در نتیجه مالکان این بناها تراکم جدید خواهند گرفت و معماری مرسوم حال حاضر را ادامه خواهند داد.

این معمار اضافه می‌کند: در حال حاضر وزارت راه و شهرسازی مصوبات زیادی دارد تا بتواند مقداری فضای شهری را آرام‌سازی کند. ولی دغدغه ما این است که حداقل آن میراثی را که داشتیم حفظ کنیم. چون تهران شهر زیبایی بوده است و ما باید آنچه را که باقیمانده نگهداری کنیم. بحث نگهداری میراث معماری گذشته از معماری معاصر جداست.

همچنین از او سوال می‌کنیم تا چه حد و چگونه می‌توانیم معماری ایرانی را در بناهایی که می‌سازیم به صورت معاصر به کار ببریم. پاسخ می‌دهد: معماری ما در هر دوره سبک خاص متفاوتی داشته است. این پروژه به یک برنامه‌ریزی دقیق و عمیق نیاز دارد. درواقع ابتدا باید از آموزش شروع و روی معماری ایرانی مطالعه کرد و آن را شناخت. ولی برای این کار به منابع خوب نیاز داریم که متأسفانه در ایران منابع کمی داریم و بحث شناخت معماری ایرانی در سال‌های اخیر مطرح شده است؛ البته تعدادی از معماران معاصر، قبل از انقلاب کارهایی در این زمینه انجام دادند. ولی متأسفانه بعد از انقلاب به دلیل مسائل جنگ و شتاب‌زدگی در نوسازی این اقدامات متوقف شد.

انوشفر درباره لفظ معماری سنتی بیان می‌کند: امروزه دغدغه خیلی از معماران این است که چرا از معماری گذشته ایرانی خودمان استفاده نمی‌کنیم؟ متأسفانه لفظ سنت تبدیل به یک چیز عقب افتاده شده است. به همین دلیل وقتی که می‌گوییم معماری سنتی یادآور یک فضای مصنوعی همانند قهوه‌خانه سنتی برای ماست نه معماری اصیل ایرانی. شناخت معماری ایرانی به یک پروسه مطالعاتی و آموزش نیاز دارد. همچنین باید از معمارانی که واقعاً به این سبک از معماری شناخت دارند و مطابق با آن کار می‌کنند حمایت شود؛ البته از طرفی معمارانی را داریم که به صورت فرمالیته یک بنایی را تنها برای اینکه بگویند در این حوزه فعال هستند با یکسری المان‌های معماری ایرانی می‌سازند و از آن به عنوان یک نمونه از بنای معماری ایرانی یاد می‌کنند.

او ادامه می‌دهد: البته این تجربه‌ها در دنیا نیز اتفاق افتاده است. به عنوان نمونه در کارهای «تادائو آندو» معمار معاصر ژاپنی می‌توان حس بناهای ژاپنی را درک کرد. در ساخت بناهای برج آزادی یا موزه هنرهای معاصر یک تفکر معماری ایرانی در قالب معماری معاصر وجود دارد. معاصرسازی معماری ایرانی یکی از دغدغه‌های ماست ولی باید روی آن مطالعه کرد.

این معمار اظهار می‌کند در دانشگاه‌ها به معاصرسازی معماری ایرانی توجه نمی‌شود و این بحث جایگاه خیلی کمی را در دانشگاه‌ها دارد؛ چراکه انسان ابتدا باید یک چیزی را بشناسد، از آن الهام بگیرد و سپس وارد آن حوزه شود.

انوشفر در همین راستا ادامه می‌دهد: در حال حاضر در دنیا چه هنر معاصر و چه معماری معاصر بی‌ارتباط با گذشته خود نیست.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

آخرین اخبار

افزایش تسهیلات برای خرید مسکن ؟

شهرسازی تاکتیکی و توسعه پیاده‌راه‌ها

مسکن از دلار جلو زد!

اعلام نتایج هشتمین دوره انتخابات شورای مرکزی+ اسامی 64 نفر / آسیب به جامعه‌مهندسی درپی دسته‌بندی مهندسان

آیین‌نامه کنترل شهرسازی به‌زودی تدوین می‌شود/ جامعه مهندسی کشور جزو جوامع فرصت‌ساز و زندگی آفرین است

330 هزار هکتار بافت تاریخی و سکونت گاه غیر رسمی بازآفرینی می شود

نرخ حاشیه‌نشینی در تبریز

کاهش عمر ساختمان‌های کشور به 23 سال!

یادبودهای 27 تیرماه ...

برترین فیلم از نگاه شهر دوستدار کودک جایزه می گیرد

تنها 5 درصد نمای ساختمان‌های ارومیه برگرفته از فرهنگ ایرانی اسلامی است!

2.6 میلیون خانه خالی در آشفته بازار مسکن/ «سامانه ملی املاک و اسکان» طرحی که همچنان خاک می‌خورد!

توسعه پایدار شهری منوط به داشتن طرح‌های منعطف است

بیمه تضمین کیفیت و مجری ذی‌‌صلاح، حلقه مفقوده صدور شناسنامه فنی و ملکی

پایان کار ساختمان‌های شهرداری هزینه بر است

رفتار قالیبافی یاران حناچی و استمرار بلند مرتبه سازی‌ها در تهران / ساخت و ساز غیر اصولی فقط زمانی بد است که توسط رقیب سیاسی عملیاتی شود

فروش و اجاره برندهای خاص برای تعیین قیمت ملک/ اخذ پول برای صدور شناسنامه فنی ساختمان به‌ازای هیچ !

یادبودهای 24 تیرماه ...

شورای پژوهشی معاونت معماری و شهرسازی تاسیس شد/ساماندهی فعالیت‌های پژوهشی حوزه معماری و شهرسازی

ساخت 21 هزار واحد مسکونی در شهرجدید هشتگرد!

لزوم تامین سرانه کاربری در طرح تفصیلی شهر ارومیه/ بافت تاریخی شهر حفظ می‌شود

بلند مرتبه سازی غیر قانونی از سوی نزدیک ترین ساختمان به دریاچه خلیج فارس !

تعیین تکلیف پروانه ساختمانی املاک در تملک شهرداری ضروری است

فرونشست «بحران» است؟/سالاری: از سوالتان تعجب می‎کنم!/امانی: این را خواجه حافظ هم می‎داند!/ شفیعی: چرا صورت مساله را پاک می‎کنید؟

اجرای طرح جامع شهرها مشارکت فراگیر می‌طلبد

اولویت وزارتخانه راه‌اندازی و بهره‌برداری مترو در شهرهای جدید است

یادبودهای 23 تیرماه ...

افق طرح جامع شهر اراک برای جمعیت 653 هزار نفری مصوب شده است

معافیت مالیاتی موجران ضابطه‌مند در کمیسیون اقتصادی دولت/ شناسایی خانه‌های خالی در سیستم اطلاعاتی متصل

تأکید بر تولید و استفاده مصالح ساختمانی استاندارد در ساخت و ساز

از داوینچی تا برادران مظفر !

مکاتبه حناچی با اسلامیان و جهانگیری برای تعیین تکلیف 27 هکتار از اراضی تونل تهران ـ تبریز!

چرایی «نه» به انتقال پایتخت !

تصمیم‌گیری در خصوص طرح ساماندهی کلانشهر تهران در جلسات آتی شورای‌عالی شهرسازی/خروج پادگان‌های بالای 10 هکتار از محدوده شهرها در شورای‌عالی شهرسازی بررسی می‌شود

تهیه سند و تغییر فرآیند تصویب معماری ایستگاه‌ها، دو گام اساسی خط دو و سه مترو خواهد بود

دسترسی آزاد محققان و پژوهشگران به منابع علمی حوزه های معماری و شهرسازی فراهم می شود/ارسال هفت کتاب پژوهشی معماری و طراحی شهری به تمامی دانشگاه های کشور

تداوم «تراکم‌فروشی متخلفانه» در برخی مناطق شهرداری/ صدور غیرقانونی پروانه ساخت‌وساز برای 7 هزار هکتار از اراضی تهران در دوره مدیریت قبلی

ضرورت ایجاد سیستم بازچرخانی آب در تهران/عدم هماهنگی میان توسعه شهرسازی و دسترسی به حمل و نقل عمومی در پایتخت

دوره آموزشی طراحی و ساخت مدفن‌های مهندسی برای پسماندهای شهری، بهداشتی و صنعتی برگزار می‌شود

دوره آموزشی مدرسه تابستانی مطالعات انتقادی شهری حواشی مسئله مسکن

توجه به بازشناسی هویت در معماری ضروری است / شهر شیراز دارای ارزش تاریخی و معماری خاصی است

اعتراض هنرمندان پیشکسوت به توقف پروژه شهرک تندیسان / تقدیر از 4 هنرمند پیشکسوت فعال در مرکز تجارت جهانی

بازدید رئیس شورای شهر از کمیسیون ملی یونسکو در ایران/ شهرداری و شورای شهر تهران با کمیسیون ملی یونسکو همکاری می‌کنند

برگزاری نشست تخصصی بازتعریف هویت شهری/ لزوم توجه بر خرده فرهنگ‌های محله‌ای

بلندمرتبه سازی در مازندران ضروری است!

شهر را به کارگاه ساختمانی تبدیل نکنیم/ لزوم تدبیر در رابطه با طرح فاضلاب

100 هزار خانه در بافت فرسوده ساخته می شود

سازمان مالیاتی: وزارت راه و شهرسازی مانع دریافت مالیات از خانه‌های خالی است!

افشاگری عباس آخوندی از دهه 70 !

نخستین جلسه شورای مشورتی تشکل‌های مهندسی ساختمان و مسکن تشکیل شد/ نظام فنی اجرایی ساخت و ساز برای ساختمان‌های غیردولتی تدوین می‌شود