آخرین مطالب

در گفت‌وگو با حسین ونکی، مجسمه‌ساز مطرح شد

مجسمه؛ حلقه‌ی رابط معماری با جامعه هنر

مجسمه؛ حلقه‌ی رابط معماری با جامعه

  بزرگنمایی:

معمار شهر - به گزارش پایگاه خبری - تحلیلی «شهر فردا»،مجسمه‌سازی در ایران ریشه در تاریخ 7 هزار ساله تمدن این مرز و بوم دارد. از الهه‌های مفرغین کشف شده در عیلام باستان تا نقش برجسته‌های جای جای ایران و امروزه نیز مجسمه‌های فایبر گلس، همواره هنرمندانی تلاش در ثبت و نشر مفاهیمی از قبیل سلحشوری، بزرگداشت اساطیر و شخصیت های برجسته و غیره داشته اند. امروزه اما این مفاهیم و کاربرد مجسمه ها تغییری چشم گیر داشته است. سبک‌های مفهومی مجسمه‌سازی و استفاده از ادوات پیشرفته با تکیه بر تکنولوژی روز به کمک هنرمندان آمده‌اند و محل نمایش حجم‌های ساخته شده مخاطبانی از طیف‌های مختلف مردم را برای این هنر به ارمغان آورده است.

جدا از گالری‌هایی که به نمایش آثار هنرمندان می‌پردازند، بخشی از آثار حجمی به فضای عمومی شهری اختصاص یافته‌اند. مجسمه‌های شهری با موضوعاتی چون پیکره انسان، حیوان، گیاه یا شیء و گاها با موضوعاتی مفهومی‌تر، با کارکردهای تزئین، هویت بخشی و یا انتقال پیامی به ناظران است. می‌توان مهم‌ترین وجه تمایز مجسمه‌ شهری را با دیگر احجام هنری که در فضای بسته به نمایش در می‌آیند، دیدار افزون‌تر آن‌ها و ترکیب متنوع‌تر این ناظران دانست. آنچه امروز قابل انکار نیست، ارتباط تنگاتنگ و مداوم علوم و فنون مختلف از جمله هنرهای تجسمی با شهرسازی است. بی شک ورود هنر و به ویژه مجسمه‌ها و المان‌های شهری به عرصه فضاهای شهری، یکی از مناسب‌ترین راه حل‌ها، برای زیباسازی فضاهایی جهت تمرکز و تعامل شهروندان است. 

حسین ونکی، یکی از سازندگان مجسمه آرش کمانگیر در کاخ سعد‌آباد در خصوص نقش مجسمه در ایجاد هویت شهری به شهرنوشت گفت: « ما به عنوان تصمیم گیرنده و یا هنرمند مجری ساخت مجسمه شهری باید در ابتدا آنچه را که هدف اصلی ساخت یک مجسمه است به خوبی درک کنیم. اتفاقی که در ادوار گذشته در این خصوص افتاده اما هدف هویت‌سازی مجسمه‌های شهری را نادیده گرفته است. »

ونکی ادامه داد:« فضای انتقادی این موضوع شاید اکثرا متوجه شهرداری باشد، چون توجه به رابطه‌ی مجسمه بین معماری شهری و جامعه گاها نادیده گرفته شده است. با توجه به همین حلقه رابطه است که در تمامی کاخ‌ها و پارک‌های سراسر جهان تعداد بیشماری از مجسمه‌ها به نمایش در می‌آیند. اما به طور مثال در خصوص کاخ سعد آباد تهران که به شخصه در ساخت مجسمه برای این فضا دست داشته‌ام، ما با فضایی 110 هکتاری با معماری شاخص و فضای سبز بی نظیر مواجه هستید اما هیچ مجسمه‌ای پیوند دهنده این دو فضا نیست. این موضوع آنقدر تاثیر گذار است که طبق آمار مجموعه سعدآباد پس از جانمایی مجسمه آرش کمانگیر، میانگین بازدید شهروندان و مسافران از این کاخ حدود 20 درصد افزایش داشته است.»

با توجه به تلاش شهرداری تهران در ادوار مدیریتی مختلف و بالا بردن سطح کیفی مناظر شهری و ایجاد هویت بصری منحصر در محلات و مناطق تهران و ناظر به سخنرانی‌ شهردار تهران در مراسم اختتامیه ششمین دوسالانه مجسمه‌های شهری در دیماه سال گذشته که ارتقای بیش از پیش زیباشناسی عمومی و بالا بردن سلیقه‌ی مردم را در دستور کار قرار داده بود، آثار به نمایش درآمده در سطح شهر می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشد. ونکی در واکنش به تاثیر جانمایی آثار در دیده شدن و اقبال عمومی به مجسمه های شهری گفت: «من در عین حال که موضوع جانمایی را در اقبال شهروندان بی‌تاثیر نمی‌بینم، اما چگونگی ارائه طرح و پذیرفته شدن طرح را موثرتر می‌دانم.»

او همچنین اضافه کرد: « انتخاب گروه تصمیم گیرنده در خصوص طرح ها در اقبال عمومی مجسمه‌های جانمایی شده بی‌نهایت موثر است. ساخت حجمی در پارک ها و معابر می‌تواند احساساتی همچون غرور ملی، آرامش و غیره را ایجاد کند.»

این مجسمه‌ساز افزود: «اما تصمیم‌گیری در خصوص ساخت و جانمایی احجام در دست دو گروه است. اولی سازمان زیباسازی که در خصوص میادین و معابر تصمصم‌گیر است و سپس شهرداری مناطق که مجاز به تصمیم‌گیری در خصوص پارک‌های منطقه تحت مدیریتشان هستند. این موضوع محاسنی دارد و البته که معایبی. حسن این مطلب بر کسی پوشیده نیست اما عیب این موضوع عدم دخالت زیباسازی است و احتمال ساخت و جانمایی مجسمه‌هایی با سطح کیفی و هنری پایین.»

این مجسمه‌ساز تصریح کرد: «تصمیم گیران ساخت و جانمایی مجسمه شهری باید به تاریخ، هویت و سلیقه ساکنین منطقه محل نصب هم دقت داشته باشند. اگر این توجه صورت نگیرد یقینا مردم به مجسمه‌ای که بی ارتباط با فضای معیشتی، فرهنگی و اقلیمی محل نصب آن است اقبال نشان نخواهند داد. پس باید در مطالعات، نیاز‌ها و خاستگاه محیط جانمایی و سلیقه جمعی لحاظ شود.»
سخنان پیروز حناچی در اختتامیه‌ی ششمین دوسالانه مجسمه‌های شهری نشان از دغدغه جدی شهردار تهران درباره‌ی ساخت و جانمایی آثار حجمی دارد. او در این سخنرانی به اهمیت این امکان در روحیه‌بخشی و التیام شهر اشاره کرده بود: «ما باید شهر را به هنرمندان بسپاریم و شاهد آفرینش‌های هنری آنها باشیم. ممکن است منابع ما کم باشد و شرایط مناسبی برای این کار نداشته باشیم اما حتی اگر همان هزینه اندک را هم در این راه صرف کنیم نتیجه خوبی به دست می‌آوریم. هنر و استفاده از هنر در شهر می‌تواند بخشی از آلام شهر را التیام بخشد و ما در دوره جدید حتما این موضوع را جدی‌تر پیگیری خواهیم کرد.»

آنچه واضح است، این‌که با توجه به اهمیت ایجاد هویت بصری مطلوب در فضای شهری و توان مضاعف سازه‌های حجمی در این خصوص، نگاهی علمی و آگاهی به تجربیات شهرهای پیشرو جهان در این خصوص و تنظیم یافته‌ها با فضای اقلیمی و فرهنگی شهر تهران می‌تواند در بازیابی اقبال عمومی نسبت به عناصر بصری شهری مفید واقع شود تا در آینده‌ای نزدیک شاهد شرایطی باشیم که در آن شهروندان برای مجسمه‌های شهری – چنان‌که در خصوص نمونه‌های قدیمی مانند مجسمه میدان فردوسی و میدان حر اتفاق می‌افتد- در حافظه و خاطرات خود از تهران جایگاهی ویژه در نظر گیرند. به علاوه استمرار مجموعه شهرداری تهران در حمایت از هنرمندان عرصه تجسمی و باز کردن عرصه برای بروز خلاقیت‌های بصری و مطالعات علمی در این حوزه می‌تواند تهران را به سطحی مطلوب‌تر از هویت بصری و در نتیجه تعلق‌پذیری بیشتر شهروندان برساند.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

آخرین اخبار

افزایش تسهیلات برای خرید مسکن ؟

شهرسازی تاکتیکی و توسعه پیاده‌راه‌ها

مسکن از دلار جلو زد!

اعلام نتایج هشتمین دوره انتخابات شورای مرکزی+ اسامی 64 نفر / آسیب به جامعه‌مهندسی درپی دسته‌بندی مهندسان

آیین‌نامه کنترل شهرسازی به‌زودی تدوین می‌شود/ جامعه مهندسی کشور جزو جوامع فرصت‌ساز و زندگی آفرین است

330 هزار هکتار بافت تاریخی و سکونت گاه غیر رسمی بازآفرینی می شود

نرخ حاشیه‌نشینی در تبریز

کاهش عمر ساختمان‌های کشور به 23 سال!

یادبودهای 27 تیرماه ...

برترین فیلم از نگاه شهر دوستدار کودک جایزه می گیرد

تنها 5 درصد نمای ساختمان‌های ارومیه برگرفته از فرهنگ ایرانی اسلامی است!

2.6 میلیون خانه خالی در آشفته بازار مسکن/ «سامانه ملی املاک و اسکان» طرحی که همچنان خاک می‌خورد!

توسعه پایدار شهری منوط به داشتن طرح‌های منعطف است

بیمه تضمین کیفیت و مجری ذی‌‌صلاح، حلقه مفقوده صدور شناسنامه فنی و ملکی

پایان کار ساختمان‌های شهرداری هزینه بر است

رفتار قالیبافی یاران حناچی و استمرار بلند مرتبه سازی‌ها در تهران / ساخت و ساز غیر اصولی فقط زمانی بد است که توسط رقیب سیاسی عملیاتی شود

فروش و اجاره برندهای خاص برای تعیین قیمت ملک/ اخذ پول برای صدور شناسنامه فنی ساختمان به‌ازای هیچ !

یادبودهای 24 تیرماه ...

شورای پژوهشی معاونت معماری و شهرسازی تاسیس شد/ساماندهی فعالیت‌های پژوهشی حوزه معماری و شهرسازی

ساخت 21 هزار واحد مسکونی در شهرجدید هشتگرد!

لزوم تامین سرانه کاربری در طرح تفصیلی شهر ارومیه/ بافت تاریخی شهر حفظ می‌شود

بلند مرتبه سازی غیر قانونی از سوی نزدیک ترین ساختمان به دریاچه خلیج فارس !

تعیین تکلیف پروانه ساختمانی املاک در تملک شهرداری ضروری است

فرونشست «بحران» است؟/سالاری: از سوالتان تعجب می‎کنم!/امانی: این را خواجه حافظ هم می‎داند!/ شفیعی: چرا صورت مساله را پاک می‎کنید؟

اجرای طرح جامع شهرها مشارکت فراگیر می‌طلبد

اولویت وزارتخانه راه‌اندازی و بهره‌برداری مترو در شهرهای جدید است

یادبودهای 23 تیرماه ...

افق طرح جامع شهر اراک برای جمعیت 653 هزار نفری مصوب شده است

معافیت مالیاتی موجران ضابطه‌مند در کمیسیون اقتصادی دولت/ شناسایی خانه‌های خالی در سیستم اطلاعاتی متصل

تأکید بر تولید و استفاده مصالح ساختمانی استاندارد در ساخت و ساز

از داوینچی تا برادران مظفر !

مکاتبه حناچی با اسلامیان و جهانگیری برای تعیین تکلیف 27 هکتار از اراضی تونل تهران ـ تبریز!

چرایی «نه» به انتقال پایتخت !

تصمیم‌گیری در خصوص طرح ساماندهی کلانشهر تهران در جلسات آتی شورای‌عالی شهرسازی/خروج پادگان‌های بالای 10 هکتار از محدوده شهرها در شورای‌عالی شهرسازی بررسی می‌شود

تهیه سند و تغییر فرآیند تصویب معماری ایستگاه‌ها، دو گام اساسی خط دو و سه مترو خواهد بود

دسترسی آزاد محققان و پژوهشگران به منابع علمی حوزه های معماری و شهرسازی فراهم می شود/ارسال هفت کتاب پژوهشی معماری و طراحی شهری به تمامی دانشگاه های کشور

تداوم «تراکم‌فروشی متخلفانه» در برخی مناطق شهرداری/ صدور غیرقانونی پروانه ساخت‌وساز برای 7 هزار هکتار از اراضی تهران در دوره مدیریت قبلی

ضرورت ایجاد سیستم بازچرخانی آب در تهران/عدم هماهنگی میان توسعه شهرسازی و دسترسی به حمل و نقل عمومی در پایتخت

دوره آموزشی طراحی و ساخت مدفن‌های مهندسی برای پسماندهای شهری، بهداشتی و صنعتی برگزار می‌شود

دوره آموزشی مدرسه تابستانی مطالعات انتقادی شهری حواشی مسئله مسکن

توجه به بازشناسی هویت در معماری ضروری است / شهر شیراز دارای ارزش تاریخی و معماری خاصی است

اعتراض هنرمندان پیشکسوت به توقف پروژه شهرک تندیسان / تقدیر از 4 هنرمند پیشکسوت فعال در مرکز تجارت جهانی

بازدید رئیس شورای شهر از کمیسیون ملی یونسکو در ایران/ شهرداری و شورای شهر تهران با کمیسیون ملی یونسکو همکاری می‌کنند

برگزاری نشست تخصصی بازتعریف هویت شهری/ لزوم توجه بر خرده فرهنگ‌های محله‌ای

بلندمرتبه سازی در مازندران ضروری است!

شهر را به کارگاه ساختمانی تبدیل نکنیم/ لزوم تدبیر در رابطه با طرح فاضلاب

100 هزار خانه در بافت فرسوده ساخته می شود

سازمان مالیاتی: وزارت راه و شهرسازی مانع دریافت مالیات از خانه‌های خالی است!

افشاگری عباس آخوندی از دهه 70 !

نخستین جلسه شورای مشورتی تشکل‌های مهندسی ساختمان و مسکن تشکیل شد/ نظام فنی اجرایی ساخت و ساز برای ساختمان‌های غیردولتی تدوین می‌شود