آخرین مطالب

بررسی ظرفیت‌ها و چالش‌های پیش‌روی نهاد پایش و راهبری در نظارت بر طرح‌های توسعه شهری

نهاد «طرح جامع» به کمک شهر می‌آید ! طرح های توسعه و عمران

  بزرگنمایی:

معمار شهر - کلیدملی : قرار بر این شد که بعد از تهیه طرح نیز نهاد باقی‌ مانده و بر تهیه طرح‌های شهری نظارت کند. دومین دوره نهاد، پس از تهیه طرح آغاز شد و تا سال 89 به حیات خود ادامه داد. با خروج دولت از تفاهم، نهاد زیرنظر شهرداری و در شورایی جایگزین با عنوان «نظارت بر توسعه شهری تهران» به فعالیت خود ادامه داد. این شورا در طول این سال‌ها از سال 89 تا امروز، تنها یک جلسه تشکیل داد و خروجی‌ای نداشت.
نشست «نهاد طرح جامع تهران، تهیه یا هماهنگی»، با حضور محمد سالاری، رییس کمیسیون معماری و شهرسازی شورای شهر تهران، ناصر براتی، عضو هیات علمی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی و محمدصالح شکوهی بیدهندی، عضو هیات علمی دانشگاه علم و صنعت، سه‌شنبه 25 تیر 98، با هدف بررسی چالش‌ها و ظرفیت‌های نهاد احیا شده طرح جامع در گالری نظرگاه برگزار شد. اوایل دهه 70 دغدغه پیش‌بینی ظرفیتی برای همگرایی و تجمیع آرای دولت و مدیریت شهری برای دومین طرح جامع تهران به وجود آمد. با تشکیل شورای اسلامی شهر تهران در سال 1377، شورا هم به جمع شهرداری و دولت اضافه و ضلع سوم بدنه‌ای شد که بعدها نهاد طرح جامع را تشکیل داد.
محمدصالح شکوهی بیدهندی، دبیر پانل در طرح مساله این نشست و سابقه نهاد گفت: «نهاد طرح جامع دو مرحله داشت؛ مرحله اول زمانی بود که مسوولیت تهیه طرح جامع را برعهده داشت. طرح جامع تهران در مصوبه‌های خود در شورای عالی شهرسازی، دایمی‌شدن این نهاد را تحت عنوان «نهاد دایمی مطالعات و تهیه طرح‌های توسعه شهری» ذکر کرده بود. قرار بر این شد که بعد از تهیه طرح نیز نهاد باقی‌ مانده و بر تهیه طرح‌های شهری نظارت کند. دومین دوره نهاد، پس از تهیه طرح آغاز شد و تا سال 89 به حیات خود ادامه داد. با خروج دولت از تفاهم، نهاد زیرنظر شهرداری و در شورایی جایگزین با عنوان «نظارت بر توسعه شهری تهران» به فعالیت خود ادامه داد. این شورا در طول این سال‌ها از سال 89 تا امروز، تنها یک جلسه تشکیل داد و خروجی‌ای نداشت.»
شکوهی گفت: «امروز مساله نشست این است که نهاد چه جایگاهی دارد و آیا ظرفیت‌های نظارت بر طرح‌های توسعه‌ای را دارد؟ نهاد تازه برای دچار نشدن به سرنوشت نهاد قبل، چه تصمیماتی باید اتخاذ کند؟»
محمد سالاری گفت: «سال 92 و همزمان با آغاز کار کمیسیون معماری و شهرسازی شورای شهر، اوج انحراف مدیریت شهری از مفاد طرح تفصیلی و جامع بود. در بررسی‌های طرح تفصیلی، متوجه شدیم که حتی یک بند از طرح تفصیلی نیست که با طرح جامع مغایرت نداشته باشد. زمانی‌که پیگیر تکالیف طرح‌های توسعه شهری شدیم، بحث نهاد به عنوان یک مجمع نظارتی مطرح شد، چراکه نبود نهاد از دلایل اصلی خارج‌ شدن مدیریت شهری از ریل طرح‌های توسعه شهری بود. با خروج وزارت راه و شهرسازی از تفاهم نهاد، راه‌های تخلف و مصادره احکام طرح جامع به مطلوب شهرداری هموار شد.»
او در توصیف پیشینه‌ای از احیای نهاد گفت: «وقتی مهدی حجت معاون شهرسازی و معماری شهرداری تهران شد، باتوجه به اینکه یک چهره دانشگاهی بود و به تعطیلی نهاد طرح جامع نیز نقد داشت، تلاش برای احیای نهاد را از سر گرفتیم و چند جلسه با ایشان و محمدسعید ایزدی که معاون وقت وزارت راه بود، برگزار و تفاهم اولیه‌ای امضا شد. برخلاف چیزی که انتظار می‌رفت، آقای حجت نهایتا با اکراه این تفاهم را امضا کرد و چندان موافق آن نبود. به دلیل وجود تفکر بخشی که منافع بخش را بر منافع عموم اولویت می‌بخشد، هر فرد در سمت معاون شهرسازی شهرداری، واگذاری قسمتی از اختیارات به ارگانی دیگر را، سلب اختیارات از خود می‌پندارد. در زمان مدیریت محمدعلی افشانی بر شهرداری تهران هم احیای نهاد محقق نشد و نهایتا در دوران وزارت محمدعلی اسلامی بر وزارت راه و شهرداری پیروز حناچی، تفاهم امضا شد.»
ناصر براتی درباره چالش‌های پیش‌روی نهاد گفت: «احیای نهاد زمانی موجه است که دو ویژگی داشته باشد؛ اول اینکه کاری کند که دستگاه‌های دیگر قادر به انجام آن نباشند و دوم اینکه روش‌ها و رویه‌های معیوب پیشین را برای انجام کارها اتخاذ نکند، در غیر این صورت ناکارآمد و ناکام خواهد بود.»
براتی دلیل شکست نهاد پیشین را عدول از همین دو مولفه دانست و گفت: «نهاد پیشین بنا بود نهادی فرابخشی و ناظر باشد. این نهاد اصلا قرار نبود طرح جامع تهیه کند و با هدف اولیه یافتن راهی برای جایگزینی با طرح جامع تشکیل شد.»
او تاکید کرد: «زمان ارائه طرح گذشته است و شهر به برنامه احتیاج دارد. اگر نهاد، سازمانی چابک و متولی برنامه‌ریزی برای شهر باشد، کارآمد است در غیر این‌ صورت نمی‌تواند دردی از پایتخت دوا کند. نهادهای تصمیم‌گیر باید رویکرد خود را از طرح رشد به برنامه‌ریزی توسعه تغییر دهند. بدون آینده‌نگری، برنامه و هدف، هر اقدامی از آغاز محکوم به شکست است.»
صالح شکوهی در رابطه با جلب مشارکت متخصصان در نهاد احیا شده، گفت: «در حال حاضر 8 سال از اولین بازنگری طرح جامع گذشته و نهاد جدید مدعی دعوت جامعه به مشارکت است. نهاد چه مسیری را تا نیل به آن هدف بناست طی کند؟»
سالاری در پاسخ به سوال شکوهی گفت: «به عقیده من در تفاهم نهاد باید وزارت کشور و دهیاری‌ها هم حضور می‌داشتند تا نهاد از هر نظر رویکردی جامع و فرابخشی داشته باشد. در حال حاضر طرح جامع به عنوان یک سند بالادستی، ملاک عمل مدیریت شهری در تهران است و تشکیل همین نهاد نیز از بندهای طرح جامع است. تهیه از نام و وظایف نهاد حذف شده است. اگر نهاد متولی تهیه طرح هم باشد، پیمانکار مشاوران می‌شود. برای جلب نظارت همگانی نیز، 5 نفر متخصص حوزه‌های شهری در بدنه نهاد تعریف شده‌اند. با این همه اولین چیزی که باید در ایران تغییر کند نگاه و رویکرد است، تنها راه نجات این کشور، در تغییر نگاه است.»
براتی با طرح اولویت نگاه سیستمی به خطی گفت: «تهران به قدر کافی به طرح‌ها و کمیت‌ها پرداخته و زمان آن رسیده که به برنامه‌ها و کیفیت‌ها توجه کند. با تغییر عناوین و افراد چیزی در شهر تغییر نمی‌کند، رویکرد شهر باید کیفیت‌محور و برنامه‌محور باشد.»


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

آخرین اخبار

یادبودهای 27 مردادماه ...

زیباترین فرودگاه های جهان را بشناسید

معماری ما فضای تجربه درست نداشت که بخواهد سالم بماند / هویت امری ارجاعی و بیرونی نیست

جدایی‌گزینی طبقاتی در محلات به چند پاره شدن جامعه می‌انجامد / شهرسازی و معماری نادرست مردم را به انزوا سوق می‌دهد

نقطه تلاقی گرافیک و معماری کجاست؟

برگزاری کارگاه ساختمان داستان در پلتفرم 28 / مروری بر داستان ساختمان از طرح تا اجرا

شهرداری‌ها چهار برابر نیاز نیرو دارند

شرط مدیریت شهری تهران برای بارگذاری در پادگان 06

مطالعات ساختار شبکه معابر پیشنهادی طرح جامع همدان مردود است!

برنامه‌ریزی شهری «بیوفیلیک» پاسخی به تراکم فزاینده در شهرها

شهرک باستی هیلز خارج از محدوده شهر لواسان است

یادبودهای 26 مردادماه ...

پاویون پلاستیکی در جشن معماری مکزیک

باید اصفهان را به عنوان یک ثروت ملی دید

بازبینی دوره ای از جرثقیل‌های برجی پایتخت

آغاز عملیات ایمن سازی گود مجاور برج میلاد از اول شهریور

با خانه طباطبایی‌ها کاشان بیشتر آشنا شوید

معمار و معماری دو غایب اصلی جامعه ایران !

محضری به سبک کلیسا در مشهد !!

اکثر معماری معروف جهان ترجمه معماری اصفهان است

مراسم بزرگداشت زنده‌یاد باقر آیت‌الله‌زاده شیرازی برگزار می‌شود

طرح جالب لندن برای بازسازی راه آهن متروکه!

دانشگاه‌ها پیشرفت خوبی در زمینه معماری نداشته‌اند!

یادبودهای 25 مردادماه ...

بناهای تاریخی صرفاً در ظاهر مرمت می‌شوند / نقطه‌های حادثه خیر در عمق بناهای تاریخی کور مانده‌اند

طراحی خارق‌العاده گروه معماری زاها حدید در دبی/ القای حس مجسمه در هتل ملیا

فارغ‌التحصیلانی بیگانه با بازار کار / روایت دانشجویان معماری از مشکلات آموزش

آسیب‌شناسی خانه‌های مسکونی مبتنی بر معماری مزاج محور / بررسی نسبت معماری و طبیعیات کهن

سکان تهران در اختیار خواص؟ !

شهرسازی در ایران از دریچه حق به شهر

کارفرمایان باید به معماران اعتماد کنند

کارفرمایان باید به معماران اعتماد کنند

توسعه حمل و نقل ریلی در اولویت برنامه‌های شرکت عمران شهرهای جدید است

آخرین جزئیات از تسهیلات خرید مسکن/ شهرک سازی در حریم شهرها برای افزایش قدرت خرید مردم است

3خطر مهم که بیخ گوش تهران است!

نمی‌توانیم نامعادله قیمت تمام‌شده مسکن با جیب‌خالی مردم را حل کنیم

یادبودهای 24 مردادماه ...

ابلاغ قانون حمایت از مرمت و احیای بافت‌های تاریخی- فرهنگی

مصوبه‌ نهایی شورایعالی شهرسازی و معماری درباره‌ی خانه باغ‌ها

عوارض می‌گیریم تا شهر را به یغما نبرند !

اعتراض دانشگاه تهران به مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری / شهر دانش متوقف نخواهد شد

10 نکته کلیدی برای ایجاد یک برنامه شهری بزرگ

تصویب ضابطه بلندمرتبه‌سازی تهران بر مبنای طرح تفصیلی/ بررسی پرونده‌ بلندمرتبه‌ها، به صورت سلیقه‌ای

توسعه اجتماعی را در شهرهای جدید دنبال می‌کنیم/ "سرزندگی" عمده مساله شهرهای جدید در حوزه اجتماعی است

طرح جامع مسجد سلیمان تا دو ماه آینده تهیه و به شورای‌عالی شهرسازی می‌آید

یادبودهای 23 مردادماه ...

ضوابط و معیارهای طراحی معماری و طراحی داخلی ساختمان های قضایی منتشر شد

شهرسازى در ایران باستان ...

بازآفرینی شهری؛ طرحی که کماکان درجا می‌زند/ 185 هزار حاشیه‌نشین لرستانی کماکان چشم‌انتظار وعده‌ها

کرج به شهر دوستدار کودک تبدیل می شود